مجله الکترونیکی چشم انداز نو شماره 35

مجله الکترونیکی چشم انداز نو شماره 35



  • سخن نخست

    در ادبیات اقتصاد، سال‌هاست که جمعیت کف هرم اقتصادی به‌عنوان یکی از موضوعات قابل اعتنا مطرح شده و اثرات اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی این بخش از جمعیت دنیا موردتوجه صاحب‌نظران اقتصادی و مدیریتی و سیاسی قرارگرفته است.

    جمعیت کف هرم به افرادی در سطح دنیا گفته می‌شود که درآمد روزانه آنها کمتر از 2 دلار بوده و با این تعریف برآورد گردیده که جمعیت مورد نظر در سال 2.7 میلیارد باشد.

    در پژوهشی که دکتر نسرین جزینی و همکاران ایشان در سال 1391 در مورد پیش‌بینی اندازه بازار کف هرم در ایران انجام داده‌اند، حدود 7.2 میلیون نفر بر اساس نرخ تورم و نرخ درآمد به جمعیت کف هرم اقتصادی تعلق داشتند. بدیهی است که این جمعیت ممکن است در حال حاضر بیشتر نیز شده و به یک دهم جمعیت ایران رسیده باشد.

    غرض از طرح نکته فوق، بیان این موضوع است که صنعت بیمه در دنیا در کنار سایر صنایع، جمعیت کف هرم را به‌عنوان یکی از اهداف فروش خود تعریف کرده است و در ادبیات خود از آن با مفهوم فروش بیمه به بازار خرد Microinsurance)) یاد می‌کند.

    بیمه‌های خرد بیمه‌هایی هستند که برای دهک‌های پایین درآمدی طراحی می‌شود. به عبارت دیگر، بیمه‌های خرد وظیفۀ حمایت از افراد کم‌درآمد را در برابر خطرات معین در ازای پرداخت‌های ماهانه منظم و متناسب با احتمال و هزینه ریسک مربوطه بر عهده دارد.

    نکات مهمی که می‌بایست در طراحی بیمه‌های خرد به آنها توجه کرد به شرح زیر است:

    • بر اساس نیاز‌های اولیه افراد کم‌درآمد و برای حمایت در برابر ریسک‌ها وخطرها طراحی شده باشد.
    • به‌آسانی قابل فهم و پذیرش باشد.
    • در تعیین هزینۀ خرید این بیمه‌ها حتماً استطاعت خرید مخاطبان آن (Purchase power) در نظر گرفته شود.

    باتوجه به مطرح شدن بیمه‌های خرد از سال 1999، تدوین مکانیزم‌های بیمه‌گری در این حوزه و تجاربی که در سطح دنیا در این زمینه وجود دارد، این سوال به وجود می‌آید که به‌راستی شرکت‌های بیمه ایرانی و بیمه مرکزی ایران چه تدبیری برای پوشش این جمعیت قابل‌توجه در ایران اندیشده‌اند؟

    در این ویژه‌نامه کوشیده‌ایم به بیمه‌های خرد بپردازیم تا شاید با روشن‌تر کردن ابعاد این نوع بیمه‌نامه‌ها کمکی هرچند کم به آغاز فرآیند اجرایی شدن آنها کرده باشیم.