بیمه حمل و نقل کالا

بیمه حمل و نقل کالا


" بیمه های حمل و نقل کالا "

بیمه حمل و نقل کالا بیمه ای است که به موجب آن بیمه گر در مقابل حق بیمه ای که از بیمه گزار دریافت می کند متعهد می شود در جریان حمل کالا از نقطه ای به نقطه دیگر در نتیجه وقوع خطرهای موضوع بیمه چنانچه، کالا تلف شده و یا دچار خسارت شود و یا بیمه گزار در رابطه با این خطرات هزینه ای متحمل شود، زیان وارده را بپردازد .
بیمه حمل و نقل به صورت شکلی به دو طریق بیمه نامه ساده و قرارداد صادر می گردد.

  • بیمه نامه حمل و نقل ساده :
    بیمه حمل و نقل کالا، بیمه‌ای است که برای حمل کالای معینی صادر می‌شود و در آن مشخصات مورد بیمه از جمله نوع کالا، مقدار و ارزش کالا، طریق و نحوه حمل و موضوعات دیگری که مبین حقوق و تعهدات طرفین قرارداد می‌باشد قید میگردد. مثلاً شخصی تصمیم به حمل مقدار معینی ماشین‌آلات که نوع و مقدار و مشخصات آن معلوم است از کشوری به کشور دیگر دارد و برای آن درخواست بیمه نامه می‌کند. در چنین صورتی برای بیمه‌گزار بیمه نامه‌ای صادر می‌شود که در آن کلیه مشخصات مربوط به مورد بیمه و وضعیت حمل درج می‌شود. با صدور این بیمه نامه بیمه‌گزار موظف است حق‌بیمه محاسبه شده را بپردازد و بیمه‌گر نیز در مقابل، متعهد جبران خسارت‌ های احتمالی وارد به مورد بیمه در جریان حمل از مبدا تا مقصد طبق شرایط بیمهنامه خواهد بود. بنا به آنچه گفته شد لازمه صدور این نوع بیمه نامه حمل و نقل کالا این است که بیمه‌گزار قبلاً از وضعیت مورد بیمه و چگونگی حمل آن اطلاع داشته و این اطلاعات را در اختیار بیمه‌گر قرار دهد و این ترتیبی است که در مورد هر حمل باید رعایت شود و در صورتیکه بیمه‌گزار مراجعات زیادی داشته باشد و کالاهای مختلفی را در معرض حمل و نقل قرار دهد برای هر مورد باید بیمه نامه جداگانه‌ای از بیمه‌گر دریافت نماید. با صدور یک بیمه نامه ساده بیمه‌گزار ملزم نخواهد بود کالای مورد بیمه را یکجا حمل کند. حمل به دفعات نیز مجاز است لکن آنچه حائز اهمیت می‌باشد این است که ارزش کل مورد بیمه و موضوعات دیگری که مطرح شد باید معلوم بوده و در بیمه نامه قید گردد.
  • قرارداد:
    قرارداد بیمه بین بیمه‌گر و بیمه‌گزار منعقد می‌گردد و در آن شرایط اصلی بیمه و رئوس کلی حقوق و تعهدات طرفین معین می‌شود. لکن مشخصات محمولات و نحوه حمل آنها زمانی به اطلاع بیمه‌گر می‌رسد که بیمه‌گزار اقدام به حمل کالا می‌نماید. با صدور چنین قراردادهایی کلیه حمل و نقل‌هایی که بیمه‌گزار در آینده انجام می‌دهد تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرد مشروط به اینکه بیمه‌گزار مشخصات و نحوه حمل کالا و وسیله حمل، مبدا و مقصد و بطور کلی کلیه اطلاعاتی که در قرارداد پیش‌بینی نشده و احتیاج به تصریح دارد قبل از حمل به اطلاع بیمه‌گر برساند تا بیمه‌گر نسبت به صدور گواهی بیمه اقدام نماید. بدیهی است این اطلاعات می‌بایست قبل از شروع حمل به اطلاع بیمه‌گر برسد مگر اینکه ترتیب دیگری در قرارداد مورد توافق قرار گرفته باشد.
    قرارداد بیمه حمل و نقل کالا را می‌توان به 2 دسته تقسیم‌بندی نمود:
    • عمومی: یک قرارداد کلی است که بین بیمه گر و بیمه گزار منعقد می گردد و در آن شرایط اصلی بیمه و رئوس کلی حقوقی و تعهدات طرفین مانند خطرات تحت پوشش ، شیوه حمل معین می شود و درآن با یک سرمایه بیمه ای معین و مشخص موافقت می گردد.
    • پوشش باز ( Open Cover ) : در این نوع قراردادها، بیمه گر و بیمه گزار درباره بعضی از موارد کلی مانند نرخ وشرایط قرارداد، خطرهای تحت پوشش توافق می نمایند در این حالت دیگر نیاز نیست که بیمه گزار قبل از حرکت مشخصات وسیله نقلیه و سرمایه تحت پوشش را اعلام نماید.
    • بیمه حمل و نقل کالا بر اساس طریقه حمل، محدوده جغرافیایی و پوشش های بیمه ای قابلیت تقسیم بندی به شرح ذیل را دارد:
  • بر اساس طریقه حمل: طبق این روش بیمه حمل و نقل کالا به طرق زمینی، هوایی، دریایی و ترکیبی تقسیم می شود که در بیمه حمل و نقل به روش های دریایی حمل بر شناورهای کوچک و حمل بر کشتی های طبقه بندی شده از دیگر تقسیمات این نوع بیمه می باشد که هر کدام نرخ و شرایط خود را دارد.
  • بر اساس محدوده جغرافیایی: بر اساس این نظریه بیمه حمل و نقل کالا به داخلی، وارداتی، صادراتی و ترانزیت تقسیم می شود. در بیمه حمل و نقل داخلی به دو رویه عمل می گردد.
  • بیمه حمل و نقل داخلی با خطرات محدود (آتش سوزی - حادثه ) و با خطرات اضافی (خطرات تکمیلی )
  • بر اساس پوشش های بیمه ای:  بیمه حمل و نقل کالا بر اساس پوشش های A, B,C و Total Loss  تقسیم بندی می شود.

بیمه Total Loss عملاً در دنیا منسوخ شده و لذا برای حفظ جایگاه والای بیمه گذاران و حفظ حقوق مشتریان از ارائه این بیمه حتی الامکان اجتناب می شود زیرا چنانچه قسمت اعظم کالا در جریان حمل از بین رفته و فقط قسمت اندک باقی بماند بیمه گر تعهدی نسبت به جبران خسارت ندارد و اساساً این نوع بیمه به بیمه تشریفاتی یا بیمه گمرگی شهرت داشته و در زمانی که کالای صادراتی براساس تصویب نامه هیات وزیران در ایران بیمه می شد رایج گردید.

یکی دیگر از رشته های بیمه ای زیر مجموعه بیمه های کشتی ، هواپیما و حمل کالا ، بیمه پول در صندوق و پول انتقالی ( در راه ) می باشد در این بیمه نامه انواع پول نقد شامل انواع پول رایج (اسکناس ، مسکوکات ) و ارز و پول غیر نقد شامل انواع چک، سفته، تمبر، اوراق قرضه و مشارکت، شمش و سکه های طلا و نقره طی انعقاد یک قرارداد کلی تحت پوشش قرار می گیرند .