قوانین و مقررات

آیین نامه شماره 34

آیین نامه شماره 34


تصویب کننده: شورای عالی بیمه تاریخ تصویب: 1371/03/01

آیین نامه شماره 34 شرایط عمومی بیمه نامه اعتبارصادرات کالا و حداقل نرخ حق بیمه آن .شورای عالی بیمه در اجرای بند 5 ماده 17 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری ، در جلسه مورخ 1/3/1374 شرایط عمومی بیمه نامه اعتبار صادرات کالا و حداقل نرخ حق بیمه آن را به شرح زیر تصویب نمود


الف – شرایط عمومی
فصل اول - کلیات
  • ماده 1 – اساس قرارداد
    این بیمه نامه براساس قانون بیمه مصوب اردیبهشت ماه سال 1316 و براساس پیشنهاد کتبی بیمه گزار تنظیم گردیده و هر گونه تغییری در آن به موجب الحاقیه های صادره خواهد بود.
    آن قسمت از پیشنهاد کتبی بیمه گزار که مورد قبول بیمه گر واقع نگردیده و کتباً به بیمه گزار هم زمان با صدور بیمه نامه اعلام شده جزء تعهدات بیمه گر محسوب نمیگردد.
  • ماده 2- تعاریف
    • بیمه گر :بیمه گر شرکت بیمه ایست که مشخصات آن در این بیمه نامه قید گردیده و جبران خسارت احتمالی را طبق شرایط مقرر در این بیمه نامه بعهده میگیرد.
    • بیمه گزار :بیمه گزار شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در این بیمه نامه است که بیمه را خریداری نموده و متعهد پرداخت حق بیمه آن میباشد.
    • ذینفع : هر شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در این بیمه نامه است که در تمام یا قسمتی از موضوع بیمه نفع داشته باشد.
    • موضوع بیمه : تامین مطالبات بیمه گزار / ذینفع در رابطه با فروش کالای مذکور در بیمه نامه میباشد.
    • فرانشیز : مبلغ و یا درصد معینی از خسارت میباشد که تحمل آن بعهده بیمه گزار خواهد بود.
فصل دوم – شرایط
  • ماده 3 - اصل حسن نیت
    بیمه گزار مکلف است با رعایت دقت و صداقت در پاسخ به پرسشهای بیمه گر کلیه اطلاعات راجع به موضوع بیمه را در اختیار بیمه گر قرار دهد.
    اگر بیمه گزار در پاسخ به پرسش های بیمه گر عمدا از اظهار مطلبی خودداری نماید و یا عمدا بر خلاف واقع اظهاری بنماید قرارداد بیمه باطل و بلا اثر خواهد بود ولو این که مطالب کتمان شده و یا اظهارات خلاف واقع هیچ تاثیری در وقوع حادثه نداشته باشد. در اینصورت نه فقط حق بیمه پرداختی بیمه گزار به وی مسترد نخواهد شد بلکه بیمه گر میتواند مانده حق بیمه را نیز مطالبه نماید.
  • ماده 4- تعهدات بیمه گر
    بیمه گر متعهد است آن قسمت از خساراتی را که به علت عدم وصول مطالبات بیمه گزار از خریدار متوجه وی شده است جبران نماید مشروط بر این که ناشی از خطرات زیر بوده باشد.
    • ورشکستگی یا اعسار خریدار.
    • استنکاف خریدار از قبول کالای صادر شده مشروط بر اینکه کالای مذکور طبق پروفرما و یا استاندارد های مورد توافق صادر شده باشد .
    • خودداری خریدار از پرداخت برات در سررسید .
    • عدم پرداخت بهای کالا در سررسید مربوط.
    • تیره شدن یا قطع رابطه سیاسی با کشور خریدار بنحوی که صادر کننده موفق به دریافت مطالبات خود در سر رسید نشود.
    • اعمال سیاستهای اقتصادی و محدودیتهای وارداتی و یا ارزی در کشور خریدار که موجب عدم دریافت مطالبات بیمه گزار گردد.
    • سلب مالکیت از خریدار کالا بر اثر ملی شدن و یا مصادره اموال بنحو یکه بیمه گزار موفق به دریافت مطالبات خود نشود.
    • خسارات ناشی از وقوع جنگ یا حالت جنگ و یا هرگونه عملیاتی که به جنگ شباهت دارد در کشور خریدار اعم از این که جنگ اعلام شده یا نشده باشد.
    • خسارات ناشی از اعتصاب ، شورش و بلوا در کشور خریدار.
  • ماده 5- حداکثر میزان تعهد بیمه گر
    حداکثر تعهد بیمه گر از مبلغ مذکور در بیمه نامه تجاوز نخواهد کرد.
  • ماده 6- زمان تحقق خسارت
    • در مورد ورشکستگی و یا اعسار خریدار پس از احراز آن .
    • در مورد خودداری خریدار از پرداخت قیمت کالای حمل شده شش ماه پس از تاریخ سررسیدپرداخت .
    • در مورد استنکاف غیر موجه خریدار از قبول کالای صادر شده یک ماه پس از تاریخی که با موافقت بیمه گر کالا مجدداً فروش رفته یا ترتیبی برای برگشت یا انتقال آن به محل دیگر داده شده باشد.
    • در موردی که خسارت وارده ناشی از ممانعت یا تاخیر در انتقال قیمت کالا از کشور خریدار بوده و موجبات آن از حیطه اختیار خریدار و بیمه گزار خارج باشد ، سه ماه پس از تودیع قیمت کالای مزبور بصورت سپرده غیر قابل برگشت در یکی از بانکهای مورد قبول بیمه گر.
      • چنانچه تودیع سپرده فوق الذکر به تشخیص بیمه گر بموجب قوانین و مقررات جاری در کشور خریدار امکان پذیر نباشد، چهار ماه پس از سررسید پرداخت .
    • در سایر موارد پس از انقضا چهار ماه از تاریخ تحقق خطری که موجب بروز خسارت شده است.
      • علیرغم مهلت های مقرر در این ماده در موارد زیر زمان تحقق خسارت به ترتیبی که برای هر مورد مقرر شده است می باشد.
        1. در صورتیکه خریدار خود را در عدم پرداخت قیمت کالا محق بداند و این امر مورد قبول بیمه گزار نباشد و یا در هر مورد دیگری که حل اختلاف بین خریدار و بیمه گزار به دادگاه صلاحیتدار و یا سایر مراجع پیش بینی شده در قرار داد احاله شده باشد پس از صدور حکم قطعی به نفع بیمه گزار از مراجع مزبور .
        2. در هر مورد که بموجب شرایط قرارداد فروش یا قانون کشور خریدار ترتیبات خاصی برای مطالبه خسارت و یا استیفای حقوق بیمه گزار پیش بینی شده باشد براساس ترتیبات مذکور.
  • ماده 7- محاسبه خسارت
    • خسارت براساس مبلغ و شرایط قرارداد و نرخ تسعیر مقرر در شرایط خصوصی و تا میزان تعهد شرکت محاسبه و پس از کسر فرانشیز پرداخت خواهد گردید.
      • هرگاه در قرارداد فروش شرط شده باشد که عدم پرداخت بخشی از قیمت کالا در سررسید مقرر موجب حال شدن بقیه طلب فروشنده میشود چنین شرطی در زمان پرداخت خسارت نسبت به بیمه گر بی اثر است مگر اینکه شرط خلاف آن در بیمه نامه ذکر گردیده باشد.
    • مبالغ زیر نیز در محاسبه خسارات منظور و پرداخت میگردد.
      • هزینه حمل مجدد کالا در صورتیکه کالای صادره بعلت استنکاف غیر موجه خریدار از قبول آن با موافقت بیمه گر به محل دیگری منتقل یا مرجوع گردد.
      • مبلغی که خریدار خود را در عدم پرداخت آن محق دانسته در صورت صدور رای مراجع ذیصلاح مبنی بر محق نبودن خریدار.
      • مخارجی که بیمه گزار برای جلوگیری از تحقق یا توسعه خسارت و یا وصول مطالبات خود می نماید بر فرض که منتج به نتیجه نشود بعهده بیمه گر خواهد بود. هر گاه بین طرفین در موضوع لزوم مخارج مزبور یا تناسب آن با موضوع بیمه اختلافی ایجاد شود حل اختلاف طبق مقررات ماده 20 این بیمه نامه خواهد بود.
  • ماده 8- زمان پرداخت خسارت
    بیمه گر موظف است حداکثر ظرف 15 روز پس از زمان تحقق خسارت و تعیین میزان آن نسبت به تصفیه آن در وجه بیمه گزار یا ذینفع اقدام نماید.
  • ماده 9- وظایف بیمه گزار
    • مشخصات کامل قرارداد مربوط به این بیمه نامه را در اختیار بیمه گر قرار دهد.
    • کلیه اطلاعات خود را که ممکن است در ارزیابی خطر موثر باشد از جمله هرگونه اطلاعی که از سوابق بازرگانی خریدار دارد بمنظور بررسی و ارزیابی دقیق خطر به آگاهی بیمه گر برساند و فرم پیشنهاد بیمه را با دقت تکمیل نماید.
    • هرگونه اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به قرارداد فروش را که مورد درخواست بیمه گر باشد به وی تسلیم دارد.
    • بیمه گزار موظف است کلیه تدابیر و اقدامات لازم و مناسب را برای محافظت کالای موضوع قرارداد و به منظور حفظ حقوق بیمه گر علیه بدهکاران و یا هر شخص دیگری ، معمول داشته و در صورت درخواست بیمه گر در مهلت های قانونی اقدامات لازم حقوقی مانند واخواست و غیره را انجام دهد.
    • بدون اخذ موافقت کتبی بیمه گر تغییراتی در قرارداد نداده و یا سررسید پرداخت و یا مهلتی را تمدید ننماید. موافقت و یا مصالحه و یا هر اقدام دیگری در رابطه با طلب مورد تضمین و یا وثایق و تامین های وابسته به آن بعمل نیاورد و یا بطور جزیی یاکلی از طلب یا وثایق و تامین های وابسته به آن صرفنظر نکند و یا آنرا بدیگری واگذار ننماید.
    • چنانچه مشکلاتی در اجرای قرارداد فروش کالا به خریدار از قبیل تنظیم اسناد و تسلیم مدارک مربوط به حمل و یا تحویل کالا بروز کند حداکثر تا 10 روز از تاریخ اطلاع مراتب را به آگاهی بیمه گر برساند.
    • حداکثر ظرف مدت ده روز از تاریخ اطلاع از هر واقعه ای که ممکن است باعث تشدید خطر مورد تعهد شود و بطور کلی هر واقعه ای که طلب مورد تعهد را تهدید کند باید بیمه گر را کتبا آگاه سازد.
    • در صورتیکه پس از انقضا یکماه از سررسید پرداخت نتواند قسطی را وصول کند نظر خود را در باره علت توانایی بدهکار در پرداخت اقساط به بیمه گر اعلام داشته و چنانچه متعاقب چنین وضعیتی وجهی وصول کند بلافاصله بیمه گر را آگاه سازد.
    • دستوراتی را که بیمه گر بمنظور جلوگیری یا کاهش خسارت میدهد به اجرا در آورده و در صورتی که بیمه گر لازم بداند قرارداد را ادامه ندهد.
    • چنانچه در طول مدت حمل کالا بیمه گزار از بروز عوامل زیر در کشور خریدار مطلع شود بایستی بلافاصله از تحویل کالای در حال حمل جلوگیری کرده و حمل دیگری به آن کشور انجام ندهد مگر با موافقت کتبی بیمه گر.
      • کشور خریدار ورود کالای موضوع قرارداد را ممنوع کرده باشد.
      • کشور خریدار دستور توقیف کالا را داده باشد.
      • هر رویداد دیگری در کشور خریدار که ممکن است منجر به تحقق خسارت گردد.
    • حق بیمه مقرر را به ترتیب پیش بینی شده در شرایط خصوصی پرداخت نماید.
    • حداکثر تا 10 روز از تاریخ اطلاع از وقوع خسارت مراتب را با مدارک و اسناد مثبته ای که نشان دهنده میزان خسارت مورد ادعاست در اختیار بیمه گر قراردهد.
    • کلیه اقدامات مقتضی و ضروری یا هرگونه اقدامی که مورد درخواست بیمه گر باشد (از جمله اقدامات قانونی ) را بمنظور وصول مطالبات از خریدار یا ضامن خریدار یا هر شخص دیگری که بتوان مطالبات را از وی وصول کرد به عمل آورد.
    • در صورتیکه متعاقب دریافت خسارت از بیمه گر وجهی از خریدار یا ضامن وی یا از محل دیگری بابت قراردادی که خسارت مربوط به آن است دریافت نموده باشد باید کل مبلغ دریافتی را به بیمه گر پرداخت کند.
    • بیمه گزار پس از تصفیه خسارت کلیه حقوق خود را اعم از عین و منافع (اصل و بهره ) قانونی نسبت به قراردادی که خسارت مربوط به آن است تا میزان خسارت دریافتی به بیمه گر منتقل کرده و بیمه گر می تواند بهر نحو یکه لازم بداند نسبت به استیفای حقوق خود اقدام نماید.
      بنابر این بیمه گزار مکلف است:
      • کلیه حقوق خود نسبت به قراردادی که خسارت مربوط به آن را دریافت میدارد همزمان و بصورت کتبی به بیمه گر واگذار نماید.
      • کلیه اسناد مربوط به کالایی که بابت آن خسارت پرداخت شده است را به بیمه گر واگذار و منتقل نماید.
      • کلیه وثایق یا تضمین های مربوط به قرارداد را تحویل بیمه گر دهد و یا به بیمه گر واگذار کند.
  • ماده 10- فسخ و بطلان بیمه نامه
    چنانچه بیمه گزار یا نماینده او در مو قع عقد قرارداد با قصد تقلب ارزش کالا را اضافه بر قیمت عادله اعلام کرده باشد عقد بیمه باطل و حق بیمه دریافتی قابل استرداد نیست.
    • هرگاه بیمه گزار عمدا از اظهار مطالبی خودداری کند یا عمداً اظهارات کاذبه بنماید و مطالب اظهار نشده یا اظهارات کاذبه طوری باشد که موضوع خطر را تغییر داده یا از اهمیت آن در نظر بیمه گر بکاهد عقد بیمه باطل خواهد بود حتی اگر مراتب مذکور تاثیری در وقوع حادثه نداشته باشد. در این صورت نه فقط وجوهی که بیمه گزار پرداخته است قابل استرداد نیست بلکه بیمه گر می تواند مانده حق بیمه را نیز مطالبه نماید.
    • اگر خودداری از اظهار مطالبی یا اظهارات خلاف واقع از روی عمد نباشد عقد بیمه باطل نمی شود، در این صورت هرگاه مطلب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع قبل از وقوع حادثه معلوم شود.
      بیمه گر حق دارد یا اضافه حق بیمه را از بیمه گزار در صورت رضایت او دریافت داشته قرارداد را ابقا کند و یا قرارداد بیمه را فسخ کند . در صورت فسخ ، بیمه گر باید مراتب را به موجب اظهار نامه یا نامه سفارشی دو قبضه به بیمه گزار اطلاع دهد. اثر فسخ ده روز پس از ابلاغ مراتب به بیمه گزار شروع می شود و بیمه گر باید اضافه حق بیمه دریافتی تا تاریخ فسخ را به بیمه گزار مسترد دارد.
      در صورتی که مطلب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع بعد از وقوع حادثه معلوم شود خسارت به نسبت وجه بیمه پرداختی و وجهی که بایستی در صورت اظهار خطر بطور کامل و واقع پرداخت شده باشد تقلیل خواهد یافت .
  • ماده 11- تغییر مالکیت
    در صورتیکه فروشنده یا خریدار در قرارداد تغییر یابد مراتب میبایستی در اسرع وقت به اطلاع بیمه گر برسد و در هر حال انتقال حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد بیمه به انتقال گیرنده منوط به موافقت کتبی بیمه گر خواهد بود.
  • ماده 12- تشدید خطر
    هرگاه بیمه گزار در نتیجه عمل خود خطری را که به مناسبت آن عقد بیمه منعقد شده است تشدید کند یا یکی از کیفیات یا وضعیت موضوع بیمه را بطوری تغییر دهد که اگر وضعیت مزبور قبل از قرارداد موجود بود بیمه گر حاضر برای انعقاد قرارداد با شرایط مذکور در قرارداد نمی گشت باید بیمه گر را بلافاصله از آن مطلع کند – اگر تشدید خطر در نتیجه عمل بیمه گزار نباشد مشارالیه باید مراتب را در ظرف ده روز از تاریخ اطلاع خود رسما به بیمه گر اعلام کند.
    در هر دو مورد مذکور فوق بیمه گر حق دارد اضافه حق بیمه را معین نموده به بیمه گزار پیشنهاد کند و در صورتی که بیمه گزار حاضر به قبول و پرداخت آن نشود قرارداد را فسخ کند و اگر تشدید خطر یا تغییر وضعیت موضوع بیمه در نتیجه عمل خود بیمه گزار باشد خسارات وارده را نیز از مجرای محاکم عمومی از او مطالبه کند . در صورتی که بیمه گر پس از اطلاع از تشدید خطر به نحوی از انحاء رضایت به بقاء قرارداد داده باشد مثل آنکه اقساطی از وجه بیمه را پس از اطلاع از مراتب از بیمه گزار قبول کرده یا خسارت بعد از وقوع حادثه به او پرداخته باشد دیگر نمی تواند به مراتب مذکور استناد کند . وصول اقساط حق بیمه بعد از اطلاع از تشدید خطر یا پرداخت خسارت پس از وقوع حادثه دلیل بر رضایت بیمه گر به بقا قرارداد می باشد.
  • ماده 13- اصل بیمه مضاعف
    اگرتمام یا قسمتی از خطرات تحت پوشش این بیمه نامه به موجب قرارداد دیگری و برای همان خطر و مدت نزد بیمه گر دیگری بیمه شده باشد بیمه گزار ملزم است مراتب را بدون تاخیر و با ذکر نام بیمه گر و مبلغ بیمه شده باطلاع بیمه گر برساند . در این صورت مسئولیت بیمه گر به تناسب مبلغی که خود بیمه کرده با مجموع مبالغ بیمه شده میباشد مگر آن که در شرایط خصوصی به نحو دیگری توافق شده باشد .
  • ماده 14- آخرین نشانی
    کلیه مکاتبات بایستی با پست سفارشی به آخرین نشانی اعلام شده از سوی بیمه گر و بیمه گزار ارسال گردد.
فصل سوم – استثنائات و سایر مقررات
  • ماده 15- استثنائات
    موارد زیر در تعهد بیمه گر نمی باشد:
    • عدم اجرای قرارداد فروش و یا یکی از شرایط آن به وسیله بیمه گزار یا نمایندگان و یا شرکای وی مگر اینکه عدم اجرای آن بنا به تصمیم دولت و یا دستور بیمه گر باشد که در اینصورت نیز ، تعهد بیمه گر فقط بمیزان ارزش کالای صادره یا خدمات انجام شده می باشد.
    • عدم انجام وظایفی که طبق مقررات صادرات و واردات ایران بعهده بیمه گزار محول بوده است.
    • عمد بیمه گزار یا نمایندگان و یا کارگزاران وی که بطور مستقیم و یا غیر مستقیم موجب بروز خسارت شده باشند.
    • خسارات ناشی از عدم دریافت مجوز ورود کالا و انتقال قیمت آن و رعایت سایر مقررات و تشریفات لازم .
    • قراردادی که طبق آن کالا باید به کشوری غیر از کشور خریدار صادر شود و یا قیمت کالا از کشوری غیر از کشور خریدار دریافت شود مگر اینکه موا